Stadhouder (b) Toch werd zijn dapperheid en beleid hoog gewaardeerd door Spanje, want reeds in 1593 zag hij zich benoemd tot stadhouder van Gelderland, om er te redden, wat nog overgebleven was. Zijn taak was niet gemakkelijk geweest. Steeds moest hij waakzaam zijn en kennis geven van de bewegingen van de Staatse troepen: telkens er op uit, om de konvooien bijeen te brengen en te dekken. Het was een ondankbare, maar gewichtige taak! Dat hij die goed vervulde, bewijzen de talrijke brieven van de aartshertogen en lsabella en anderen, die hem hulde brengen voor zijn beleid en moed. Steeds vond hij de jonge Maurits tegenover zich, terwijl hij door de telkens muitende troepen nauwelijks staande kon blijven. Hoeveel beleid had het niet gekost de ontevreden soldaten met geestdrift te vervullen en naar Grol te voeren. zodat Maurits het beleg moest opbreken. Maar dezelfde muitzieke troepen waren in dat jaar oorzaak, dat hij bij Weert verrast werd en diep had hij in de zak moeten tasten, om zijn losgeld te betalen. Onrustig was zijn leven. In 1590 vernam hij hoe het Staatse leger in snelle marsen de Liemers binnentrok, Zevonaar veroverde, te Didam schansen opwierp en de burgers van 's-Heerenberg dwong stad en slot te ontmantelen. Het landelijke. onmoderne slot te Ulft, met zijn zware muren en bonkige torens trok hem, vooral na de dood van zijn moeder in 1599 niet meer. In Bergh kon hij niet komen, zolang het in Maurits' handen was. Zo zien wij hem in die tijd dikwijls vertoeven, óf in Venlo, óf aan het schitterende hof te Brussel van Isabella, de lievelingsdochter van Philips II. Hier maakte hij waarschijnlijk kennis met de jonge, bekoorlijke Maria Mencia. Het huwelijk werd In 1599 gesloten. Maar voor graaf Herman was geen intiem huiselijk leven weggelegd. Wij vinden hem bij het beleg van Ostende, waar zijn raad op hoge prijs gesteld werd. Wij treffen hem in 1603 aan tegenover zijn oude tegenstander voor Den Bosch. De verrassing door Maurits mislukte en het beleg moest opgebroken worden, toen graaf Herman, na zorgvuldige voorbereiding, met een leger kwam opdagen. In een gewichtige tijd leefde de stadhouder. Zijn briefwisseling, in vijf verschillende talen en soms in oijferschrift, mag als een gewichtige bijdrage aangemerkt worden voor de kennis van onze vaderlandse geschiedenis Deze briefwisseling maakt ons ook bekend met: De heks van 's-Heerenberg. De laatste jaren van het Bestand ebden weg in betrekkelijke rust en graaf Herman trok zich meer in het familieleven terug. Zijn eerste dochter stierf in 1608 kort na de geboorte, maar in 1610 werd hij verblijd met Maria Elisabeth Clara, Eindelijk in 1609 kwam de wapenstilstand tussen Spanje en de Republiek en ook graaf Herman kon naar Bergh terugkeren. Maar bij zijn bezoek bleek al spoedig, dat het uitgeplunderde kasteel onbewoonbaar mocht heten voor zijn verfijnde gemalin. Metselaars en timmerlui togen aan het werk en reeds het volgend jaar had de blijde intrede plaats, Het nageslacht zou weten, wat Bergh aan hem en zijn vrouw te danken had. IJzeren muurankers: H.G.Z.D.B.M.M,V.B. melden na twee branden nog, dat Herman. Graaf zu dem Bergh, Maria Mencia van Bergen (op Zoom) het slot degelijk gerestaureerd hadden. Maar lang zou de rust in zijn geliefd Bergh niet duren. Oude kwalen kwamen hardnekkig terug. Toen dan ook in juli de 's-Heerenbergse bevolking de poorten uitstroomden, om in het nabije Emmerik kermis te gaan vieren, rolden ook de rijtuigen van de zieke graaf tussen de drommen door, om in Spa genezing te zoeken. Het baatte niet! Reeds de 12e augustus stilo novo stierf hij. Zijn lijk werd naar Brussel gevoerd en daar bijgezet. volgende->