VARIA

(Verschenen in Montferland Nieuws)

HORECA IN BEEK EN LOERBEEK

Beek

Tapvergunningen
In het 'Register van de herbergen en tapperijen die niet vallen onder de drankenwet', komen bij huisnummer 100 in Beek als vergunninghouders de volgende namen voor: Hendrikus Hetterscheid (vergunning in 1902), Gradus Hermanus Roordink (januari 1906), Gradus Bernardus Jansen (maart 1906), Alexander Hendrikus Derksen (september 1906) en Hermanus van Alst (1908). Niet alle vergunninghouders wonen in Beek; Roordink bijvoorbeeld komt niet eens voor in het bevolkingsregister van Bergh.
Hendrikus Hetterscheid is ook veldwachter. In 1904 legt hij deze functie neer volgens de jeugdherinneringen van zijn zoon in Old Ni-js nummer 5. Voor zover mogelijk dienen herinneringen altijd gecontroleerd te worden: in de herinneringen van zoon Hetterscheid wordt bijvoorbeeld Giezenaar verwisseld met 'Posjentje' Hendriksen die onder andere gebak van 'De Zon' met de hondenkar tot in Doetinchem en Terborg aflevert.

In genoemde lijst komen verder voor: A.A. Giezenaar, Th. te Kaat, L.Th. Geurtsen, A.B. Jansen, J.A. Putman, A. Duis en het Gildebestuur.
De vader van Albertus Andreas Giezenaar komt in 1861 naar Beek waar hij tolgaarder wordt.
Te Kaat is gildetapper. Geurtsen heeft ook een vergunning gehad voor het Tolhuis te Zeddam en hij is eveneens limonade-fabrikant in 's-Heerenberg geweest.

Anton Bernard Jansen, bijgenaamd 'de Smeel' is vanaf 1920 zaadhandelaar en caféhouder.
Arnoldus Duis gaat in 1927 met zijn gezin naar één van de 'Acht Zaligheden': Bladel.
De weduwe van Johannes Arnoldus Putman - Berendina Tomassen - staat in het bevolkingsregister genoteerd als winkelierster.

't Peeske
Tegenwoordig wordt in advertenties nog steeds gesproken van een uitspanning. Dat was in de jaren twintig van de vorige eeuw ook al het geval, blijkens advertenties in 'Officieeele Kerkberichten':
Bezoekt het Café-Uitspanning met Bad- en Zwem-Inrichting "'t Peeske", te midden van heerlijke bosschen te Beek bij Didam. Aanbevelend J. Steintjes.

In het boek 'Het Kerspel Beek in de Liemers' staat dat het Beekse Peeske één van de aantrekkelijkste plekjes in het Bergherbos is; volgens de ANWB het "enige Nederlandse bergmeer". Vooral op warme zomeravonden is het heerlijk toeven onder de hoge bomen en aan het rustgevende water. Die oase is er niet altijd geweest: de vijver is als modderkolk aangelegd om water te verzamelen voor de watermolen die Johannes Gerhardus Reijers hier in 1884 bouwt.

Hotel Uitzicht
In 1959 zit volgens de 'Hotel- en pensionlijst V.V.V. Zeddam-Montferland' W.T.B. Tomassen op het adres Peeskesweg 95. Het is een pension met stromend water maar zonder televisie. Een jaar later is het adres net als nu: Hotel Uitzicht, Peeskesweg 1 te Beek. Tomassen is in 1905 te Stokkum geboren.

De Sprokkelaar v/h De Grens
'De Grens' aan de Sint Jansgildestraat is 'De Sprokkelaar' geworden. Evert Heijnst was er kruidenier en caféhouder. Zoon Eef en dochter Dinie volgden op. Eef was ook hotelier.

De Steenbok
Sint Jansgildestraat 71 / hoek Peeskesweg is Café en Eetcafé De Steenbok.

De Roos
Sint Jansgildestraat nummer 52 (naast de kerk) is Café Eetcafé De Roos. Op de patentlijsten 1810-1811 komt in Beek maar één tapper voor en dat is Johannes Rozendaal in De Roos. In 'Het Kerspel Beek in Liemers' staat op blz 767-769 een uitvoerige beschrijving van de geschiedenis van het pand.

Van 1914 tot 1922 was Johann Mathias Michels hotelhouder in De Roos. Hij trouwde in 1914 te Steenderen met Catharina Antoinetta Hetterscheid. Vier kinderen werden in 'De Roos' geboren: Ton, Netty, Leony en Jo.
Een foto van het gezin staat in een catalogus. Betreffende publicatie is uitgegeven bij de tentoonstelling 'Geschilderde vertellingen. Naïeve schilderijen van Netty Michels (1919-1995)', gehouden in Museum Kempenland Eindhoven van 11 november 2006 tot en met 14 januari 2007 bij gelegenheid van de herdenking van het honderdste geboortejaar van haar man, de kunstschilder Harry Maas (1906-1982).
De Heemkundekring zal de levensloop van Netty Michels opnemen bij de biografieën.

't Heuveltje
't Heuveltje, Sint Jansgildestraat 27. Dit gebied heette al sinds mensenheugenis 't Heuveltje. In 1903 werd er een boerderij opgebouwd, in 1907 aangevuld met een kruidenierswinkel en een bierkamer. Rond 1927 kwam Frans Jansen en bouwde er een zaal bij. In 1955 trouwde dochter Ciska met Harry Rosendaal ('laatste slaatjes!'). Zij begonnen ook een hotel.

Loerbeek
Enkele decennia is de Didamseweg de grens geweest tussen Beek en Loerbeek.
Op de eerder genoemde lijst van vergunninghouders worden in Loerbeek genoemd: Wed G ten Benzel, G.J. Derksen, G.W. Hendricksen, G.Th. Gerritsen.

Ten Benzel
Bij de rotonde is een grasparkje met een zitbank. Daar stond Café Boschzicht van Ten Bensel. De familie had ook een molen waarvan de romp nog steeds aan de overkant van het grasparkje staat.
Johannes Wilhelmus ten Bensel uit Suderwick was molenaarsknecht in Duiven en trouwde in 1847 met Theodora Diks uit Beek.

De Dèèl
Didamseweg 11 is Café Partycentrum De Dèèl.
Dit café dat vroeger de naam De Zon had, werd in 1850 gestart door de familie Gerritsen. Gradus Gerritsen was naast herbergier ook boer. Verder was er in het appartement nog een logement, een winkel en een postkantoor (waar Posjentje met de hondenkar voor bezorgde). Het geheel werd later overgenomen door de familie Otters.

Looijschelder
Gerardus Theodorus Gerritsen, 'verlofhouder' had ook een kruidenierswinkel en kolenhandel. Hij is getrouwd met Hanneke Koenders. Zoon Switbertus komt tzt in Old Ni-js van de Heemkundekring in de rubiek 'Geestelijk Erfgoed' omdat hij broeder is. Gerritsen werd opgevolgd door zijn zwager Looijschelder.
De zaak aan de Didamseweg in Loerbeek is vervangen door een woonhuis. In 1957 is dochter Dora Looijschelder getrouwd met W.A. Sloot. In 'Ons Familieboek' van de familie Gerritsen staat Didamseweg 14 als adres genoemd.
Ons Familieboek kan op de maandagavonden worden ingezien in het Heemkundehuus. Er staan enkele foto's in van de familie Looijschelder, oa de enige foto die gevonden is van Dina Looijschelder-Gerritsen.

Café Loerbeek
Op de hoek Stillewaldweg-Doetinchemseweg in Loerbeek is het voormalige café dat 'De Fiem' genoemd werd. Willem (Gerhardus Wilhelmus) Hendricksen, bijgenaamd 'De Fiem' was timmerman en kruidenier. Hij bouwde het huis op grond van de boerderij van zijn vader. Zijn geboorteplek is iets verder naar achteren. Foto's zijn op deze site te zien bij de knop 'Fotoalbum': Loerbeek.
Tot in de jaren tachtig van de vorige eeuw werd er getapt. Na Hendricksen kwam Jantje Duitshof die eerder in IJzervoorde (gemeente Doetinchem) een eetcafé had. Hij zwaaide er in de keuken de scepter en de klanten konden in het café met een hamer zwaaien: om overtollige energie kwijt te raken mochten ze spijkers in een boomstronk rammen.