HET OUDE VOLK

Kooger, Hans: Het oude volk; kroniek van joods leven in de Achterhoek, Liemers en het grensgebied (Doetinchem 2001).

In veel tijdschriften van oudheidkundige verenigingen en boeken over plaatselijke geschiedenis, heeft Hans Kooger artikelen gepubliceerd over joden. Al dat materiaal is nu bijeengebracht in één boek, waarin tevens nieuwe aanvullingen zijn opgenomen.

In Oost-gelderland worden in aparte hoofdstukken behandeld: Doetinchem, Zelhem, Hummelo en Keppel, Hengelo, Wisch, Gendringen, Aalten, Bredevoort, Dinxperlo, Winterswijk, Groenlo, Lichtenvoorde, Borculo, Neede, Ruurlo, Eibergen, Lochem, Vorden, Warnsveld, Gorssel, Zutphen.

In de Liemers: Doesburg, Zevenaar, Westervoort, Duiven en Wehl, Pannerden, Herwen & Aerdt, Lobith, Bergh, Didam.

Grensgebied: Nederrijn en Westfalen, Nederrijn, Kleef, Elten, Emmerich, Rees.

Westfalen: Isselburg-Anholt, Bocholt, Rhede, Borken, Borken-Gemen, Südlohn, Gescher, Stadtlohn, Vreden.

Bergh

Toen Jan Hoogakker voor de Heemkundekring in Old Ni-js nummers 26 tot en met 29 de serie schreef over de Joodse Gemeenschap in 's-Heerenberg, had hij regelmatig contact met Hans Kooger. Veel informatie bij het hoofdstuk Bergh zal de lezer bekend zijn.

Lijsten met namen van Joden

De meeste joodse familienamen die genoemd worden in het hoofdstuk 'Bergh' worden op de site van de Heemkundekring Bergh http://www.heemkunde.nl reeds genoemd bij de knop 'Lijfblad Old Ni-js', nummers 26-29. We vermelden daarom hier alleen de achternamen van joden die in diverse lijsten genoemd worden in het hoofdstuk 'Bergh':

Abraham, Arons, Ascher, Bendiks, Bloemendaal, Cahn, Cohen, David, Frank, Gomperts, Goudketting, Hamburg, Heijman, Hertz, Izaaks, Jacobs, De Jong, Kamp, Leizer, Levita, Levy Marcus, Meijer, Michiel, Moses, Nathan, Oser, Pach, Roodschild, Rozenberg, Ruhr, Salamon, Samuel, Simons, Swaap, Zanders, Straus, Zimmerman, Zwaab.

jaartallen

Een kleine greep uit de jaartallen die Hans Kooger noemt; we vermelden vooral jaartallen waarbij niet-joden genoemd worden. Iedereen die belangstelling heeft voor joden, zal toch het hele boek willen lezen. Ook voor genealogen staat er veel informatie in.

-1296 Aan het eind van de dertiende eeuw bestaat een kleine joodse gemeente in 's-Heerenberg. Joseph, de zoon van de geleerde Jerucham Ha-Levi, woont er omstreeks 1296 en hij koopt onder meer een huis in Keulen.

-1304 Isaac en Nathan ben Isaac Ha-Kohen wonen tussen 1304 en 1309 in de stad 's-Heerenberg.

-1432 Cracht, een jood, en later zijn weduwe Gartruyd, bezitten al voor 1432 een stuk land 'de Geer', behorende tot het goed Steenbergen in de buurtschap Stokkum.

-1664 Johan van Schrieck procedeert tegen Salomon Isaacs.

-1733 De vrouw van Oswald Vink sluit de rondzwervende jood Jacob Moses alias Jacob Marcus uit het dorp Kinderheuern in de Pfaltz, op na een poging tot diefstal.

-1757 Op verzoek van Hendrik Weijers uit de Luur wordt Simon Izaak gearresteerd omdat acht geleverde stieren niet betaald zijn.

-1796 Zeddamse joden maken ruzie tussen de huizen van Gerret Gieskes en Bart Giesen.

-1810 Rabijn Abraham Marcus woont in een huis, gehuurd van Gerret Gesing.

-1865 Te Wiel uit Azewijn krijgt opdracht voor verbouwing van de sjoel.

-1871 Genoemd worden bij de bouw van een nieuwe sjoel: Jansen, Ernst, Booms, Liesting, Heijman, Heinink, Loefs.

-1895 Jacques Ernst Hartogs wordt geboren te Middelharnis. Hij wordt scheikundeleraar te Velp en oprichter van de AKU (nu Akzo). Hij trouwt met Ellie, een zus van Hijman Hijmans (een kleinzoon van Sara Frank).

-1942 Pastoor J.Y. Galama en kapelaan M.A. van Rooijen overlijden te Dachau.

-1942-1945 Van Heek en ongeveer twintig collega-fabrikanten brengen een kwart miljoen gulden bijeen voor in nood verkerende joden.

-1944 Meijer Zwaab overlijdt bij Pennings op boerderij Klein-Heusingveld te Varsseveld.

-1948 Kardinaal de Jong onthult oorlogsgedenkteken met het beeld van de Goede Herder.

-1949 Synagoge in de Oudste Poortstraat wordt verkocht aan de hotelier H.J. Heitkamp.

-1979 Ag en Joep Garben uit Azewijn ontvangen de onderscheiding Yad Vashem (een couplet van het gedicht 'de Cabine' is wederom opgenomen). LINKEN: http://www.heemkunde.nl knop biografie bij Berghse Bevolking

-1992 Kardinaal Simonis en de regionale Duitse bisschop H. Jansen leggen kransen bij het monument te 's-Heerenberg.

-1993 Op initiatief van penningmeester Jan Hoogakker van de Heemkundekring Bergh, worden de joodse begraafplaats en de stenen schoongemaakt.

-1995 Op initiatief van onder meer de penningmeester van de Heemkundekring Bergh (Jan Hoogakker) wordt een gedenkplaat onthuld ter herinnering aan joodse en andere slachtoffers.

-2000 De Yad Vashem-onderscheiding wordt postuum uitgereikt aan Berend Geerling en Antonius Wilhelmus Hettelaar uit Azewijn.

Sint-Jorisgilde Braamt. Een traditie van 625 jaar
J. Thoben, Braamt 1995.

Te koop bij de voorzitter van het Sint-Jorisgilde: Anton Koster, Langestraat 6, 7047 AP Braamt (tel 0314-652014).

Recensie in Gens Nostra nr 53 (1998) door M. V-K:
De gemeente Bergh kent nog vijf uit de Middeleeuwen daterende gilden. Een daarvan is het Sint-Jorisgilde te Braamt - geen ambachts- of schuttersgilde, maar - een buurschapsorganisatie, die van ouds her waakte over de goede gang van zaken in het dorp. Het had een sociale taak t.a.v. de armen en gebrekkigen en het begraven van de doden. In deze uitgave wordt aandacht besteed aan de schutspatroon, het grondbezit, de stamhuizen met gilderecht, belangenbehartiging van de bewoners, naburen en gemeenschappelijk gebruikte grond, geeft inzicht in inkomsten en uitgaven, en functies binnen het gilde- alles rijk voorzien van namen. E.e.a. wordt ingeleid door het verslag van verhoren over gebeurtenissen, die leidden tot beschuldiging van hekserij en verdrinking van Albert Schepens en Geertje Grevers in 1647. Men krijgt hierdoor een levendig beeld geschetst van het functioneren van de buurschap. Uit het boek spreekt duidelijk het plezier van archiefonderzoek doen en het enthousiasme voor de eigen regio. Van de bijlagen noemen we tot slot de alfabetische lijst van gildebroeders met o.a. levensjaren, waarin veel voorkomende namen zijn: Baakman, Berendsen, Bisselinck, Buiting, Damen, Ten Eikelder, De Guliker, Hartjes, Hegeman, Hunting/k, Kaak, Kersjes, Keurntjes, Kniest, Koster, Kuster, Lenting, Nijland, Ooiman, Oostendorp, Van Schriek, Sluiter, Span, Tempel, Thuis, Van Westerop, Wolsing.

MILLENNIUMBOEK AZEWIJN ANNO 2000

Op zaterdag 19 augustus 2000 mocht drs M. Appel-de Waart als burgemeester van Bergh en Azemse - zoals ze zelf zegt - op een zonovergoten terras van het clubgebouw van voetbalvereniging Den Dam te Azewijn het eerste exemplaar in ontvangst nemen van het Millenniumboek Azewijn anno 2000.

Het is uitgegeven door carnavalsvereniging "De Vossenjagers" ter gelegenheid van hun 33-jarig bestaan en telt 355 bladzijden.
Van nagenoeg alle inwoners van Azewijn in 2000 en hun huizen zijn kleurenfoto's in het boek opgenomen. Van deze bewoners zijn ook de geboortendata opgenomen.
De foto's staan in volgorde van straatnamen en huisnummers. Door het telefoonboek ernaast te leggen kan iemand die niet bekend is in Groot- en/of Klein-Azewijn snel gezochte families vinden.

Ook zijn er foto's opgenomen van de kerk, P.G.E.M.-huisjes, gymzaal, Halte Mobimax, de Reef, kerkhof etc en groepsfoto's van alle verenigingen. Een specifiek 'Azums' onderwerp misten we in het boek: de processie. Ten tijde van het maken van de foto's was deze misschien niet in beeld maar de diverse rustaltaren zullen toch wel in Azewijn aanwezig zijn?

Burgemeester Appel zal beslist nog eens door "De Vossenjagers" uitgenodigd worden om in de buutreedners-ton plaats te nemen. De ruim tweehonderd bezoekers konden de kwinkslag in haar dankwoord wel waarderen: ze merkte op dat de gemeente Bergh nu in de toekomst goed kan zien of iets illegaal gebouwd is in Azewijn. Alle gebouwen staan immers op de foto!
Ze verzocht de aanwezigen bij hun eigen foto een handtekening te zetten als aandenken.
Ze stelde eveneens voor om het boek op te laten nemen in het Guiness-book of records. Ze was van mening dat het een uniek boek is dat in elk Azewijns gezin thuis hoort.

Een recensie zal t.z.t in Old Ni-js verschijnen.

Prijs: f. 44,-
O.a. te koop bij Klein Obbink, agrarische winkel , Oude Doetinchemseweg 40 in Zeddam, tel. 0314-652975
DIERGENEESKUNDE IN OLD NI-JS NUMMER 45

Old Ni-js nummer 45 (februari 2000) is extra dik en is een themanummer over de diergeneeskunde. Later in het jaar krijgen de leden ook nog een Old Ni-js dat helemaal aan het Gasthuis is gewijd en eveneens veel extra pagina's telt. Qua lectuur zitten de leden van de Heemkundekring dit jaar goed onder de pannen.

JAAP HOOGLAND

Van de veeartsen die Bergh kent en gekend heeft, is Jaap Hoogland ongetwijfeld de bekendste. Velen kennen zijn zwerfstenenverzameling die te zien is in de Rosmolen te Zeddam. Behalve veearts - vooral een biologische, die zelden de spuit hanteerde - was Jaap een geoloog en natuurkenner.
Samen met de kasteelheer van Huis Bergh dhr J. van Heek en zijn boswachters heeft hij vele buizerds, haviken en sperwers geringd. Ook was hij een groot paardenliefhebber. In de tijd dat er nog geen tractoren waren en boeren soms drie tot vier werkpaarden hadden, was er altijd wel een lievelingspaard bij die hij beslist wilde bezoeken als hij op een boerderij moest zijn. Hij had er vaak moeite mee als hij een paard moest afmaken om het van de pijnen te verlossen. Maar hij legde zijn sigaar er nooit voor aan de kant!
Als er een pak sneeuw lag, mochten de kinderen uit de buurt hun slee aan de bumper van zijn auto vastbinden. Hij reed dan in een sukkelgangetje naar Beek en terug met wel tien sleden achter zich aan. Ook was hij rijexaminator.

De vader van Jaap - Jacob Hoogland - die ook veearts was, had geen auto: hij ging altijd met paard en sjees naar de klanten tot ver in de omgeving. Uiteraard had hij geen mobilofoon of 'mobieltje' ter beschikking zodat het eens voorkwam dat hij na een bezoek aan een boer te Lobith weer thuis in Zeddam aangekomen te horen kreeg dat hij onmiddellijk weer naar Lobith terug kon omdat nu een buurman van de eerder bezochte boer met ziekte 'in het achterhuis' zat.
De tarieven lagen in die tijd natuurlijk ook heel anders. Geeft men tegenwoordig duizenden guldens uit om het leven van een schoothondje te rekken, in 1873 varieerden de tarieven voor visites van 50 cent in Zeddam en Vinkwijk tot een gulden in Azewijn, Beek en Wijnbergen (waar heden ten dage de 'Ruilverkavelingsweg' (=Waalseweg) de grens vormt van het verzorgingsgebied tussen de dierenartspraktijken van Bergh en Doetinchem.

Op 1 sept 1998 was het 125 jaar geleden, dat Jacob Hoogland zich als geëxamineerd veearts in Zeddam vestigde.
Dit jubileum wekte de niewsgierigheid van Anton Metz en Henk Swart naar het hoe en waarom van deze vestiging, die aan de basis heeft gestaan van hun dierenartsenpraktjk. Hun onderzoekresultaten hebben ze nu in Old Ni-js gepubliceerd.


HET KERSPEL BEEK IN DE LIEMERS

Op 19 februari 2000 j.l. is het "Boek van Beek", waarnaar belangstellenden al jaren met spanning uitkijken, ten doop gehouden in "De Zoete Inval" Sint-Jansgildestraat 52 te Beek.

Het boek - geschreven door John Thoben - is een uitgave van de Stichting voor Genealogie en Geschiedenis tussen Rijn en IJssel, Kellenstaat 38, 7041 AL 's-Heerenberg (tel 0314-661618).

De omvang van het boek is volledig uit de hand gelopen. Aanvankelijk waren 800 bladzijden gepland, maar het zijn er ruim 1540 geworden!!! Zo'n dik boek kan natuurlijk niet meer in één band. Er is dan ook besloten er twee banden van te maken.

In band 1 (880 bladzijden) zijn ondergebracht:
Bronnen en literatuur
Oorkondenboek
Acht opstellen:
-Ontginning en grondbezit
-Korterbosch, Sonderbosch en Bijvank
-Montferland
-Markegronden en bosmarken
-Gilde van Sint-Jan
-Kerk en kerspel
-Boerderijen en hun bewoners
-Voor galg en rad
Kaarten van het Kerspel Beek (in kleur)
Hoeven, Katersteden en Daghuurdersplaatsen

In band 2 (660 bladzijden) vindt u:
Alle gezinnen van Beek van 1640 tot 1940
Registers op deel 1 en 2.

U kunt een inschrijfformulier aanvragen via tel. nr. 0314-661618
U kunt ons ook e-mailen (alleen over dit boek): genealogie@rijn-ijssel.myweb.nl


EEN LIEMERS MENS

Op 3-6-1998 was een grote groep regelmatige bezoekers van het archief van de gemeente Zevenaar in het stadhuis aldaar bijeengekomen om de archivaris van het Streekarchief De Liemers en Doesburg, Jan Giesen, te huldigen. Het was 25 jaar geleden dat Jan bij dit Streekarchief was komen werken en iedereen vond dat dit zilveren jubileum niet onopgemerkt voorbij mocht gaan. Jan Giesen is niet zomaar een archivaris; hij is een model van een uitmuntende archivaris. Een archivaris bij wie je nooit vergeefs aanklopt, die veel meer biedt dan zijn plicht is. En daarbij valt hij nooit uit zijn rol: hij is de rust en vriendelijkheid zelf.
Dat was de reden waarom een stel archiefbezoekers deze beminnelijke functionaris als tegenprestatie voor zijn vele diensten op de dag van dit jubileum "Een vriendenboek" aanboden: "Een Liemers mens. J.Th.M. Giesen streekarchivaris de Liemers en Doesburg 1973-1998" (ISBN 90-74663-04-4).
Het is een prachtig boek van op de kop af 400 bladzijden in een aantrekkelijke band. 36 Vriendinnen en vrienden hebben 44 bijgedragen aangeleverd om het boek te vullen. De omvang van de bijdragen is zeer verschillend - de ene bijdrage is meer doorwrocht, de andere wat luchtiger. De mannen die dit karwei hebben aangespannen, met name: Jot Akkermans, Gerard van Hunen, Ben Janssen en Gerrie Willemsen van de "projectgroep" stellen in de inleiding vast dat er is: "een grote diversiteit in de bijdragen, zoals er ook een grote diversiteit bestaat bij archiefbezoekers". De auteurs moesten zich wel beperken tot "het werkgebied van Jan Giesen". De bijdragen van Harrie Braam (die spelen in Wijnbergen en Kilder), van Martha Fürtjes-Egbers (dat speelt in Loerbeek) en van Jan Smit (dat speelt in Didam) passen hier dus eigenlijk niet.
Gelukkig hebben de auteurs bij hun historisch werk geen oogkleppen op gehad: het boek is ook voor mensen buiten het werkgebied van Jan Giesen hoogst interessant.
- Neem bijvoorbeeld de "Geschiedenislessen uit Liemers Lantaern 1945-1974" een "verklarende bibliografie" van Jot Akkermans. Maar liefst 90 van de 139 "lessen" vloeiden uit de pen van Toon van Dalen die ook voor onze Berghse geschiedschrijving van zo grote betekenis was. Denk bijvoorbeeld aan "Gilden en Schutterijen in de graafschap Bergh", "Bergh, Heren Land en Volk" en "1000 Jaar Gendringen". Deze 90 "lessen" vormen een ideale start voor beginners in de historie van onze streek. (Jammer dat er niet bij staat waar je die lessen kunt halen!)
- Of bijvoorbeeld de bijdragen "Christendom" en "Geestelijke orden in Gelderland" van Brand Beumer. De encyclopedische inslag nemen wij op de koop toe: hij verraadt deze technicus-van-huis-uit.
- De vraag van Jan Verhagen "Wie zorgt voor het bodemarchief?" is Liemers gekleurd, maar de vraag en het antwoord gelden overal.
- En wat denkt u van de artikelen van Ben Jansen: twee over zijn paradepaard de steenoven, één over de gemeente Pannerden en één over de Marechaussee in Zevenaar. Die zitten goed in elkaar en zijn prettig om te lezen.
- Gerard van Hunen kijkt in zijn "Vreemde reizigers in Zevenaars patentregister" ver over de grenzen van Jan Giesens werkgebied; zijn archivalia zijn slechts het uitgangspunt.
- En het zou werkelijk doodjammer zijn geweest als het artikel van Jan Smit "Didam: continuiteit en verandering in een Liemers dorp (1815-1970)" voor dit boek zou zijn geweigerd, omdat Didam niet tot het werkgebied van de jubilerende archivaris behoort.

Ik kan nog een tijdje doorgaan. Maar koopt u liever zelf dit boek. U zult er geen spijt van hebben. Het is heel erg gemakkelijk, want de secretaris van onze Heemkundekring heeft ze in voorraad en op onze avonden kunt u het voor slechts 25 gulden bemachtigen.

JT (in Old Ni-js nr 44)

[De Berghse wortels van Jan Giesen kunt u vinden in 'Ons Familieboek' blz 375.]


GILDEBEKER ALS GESCHENK ANNO 1675

Voor mij ligt een cahier van 32 pagina's op DIN-A4 formaat in een omslag met op pagina 1 een foto en de titel 'Gildebeker als geschenk. Anno 1675. Een speurtocht naar de herkomst'. Het is een hoogst interessant geschrift.
De auteur Theo Kletter uit Epse [Lochemseweg 11, tel 0575-492165] was op zoek naar stamboomgegevens van een familie Van Dillen en ontdekte deze naam op een zilveren gildebeker in het Rijksmuseum te Amsterdam, samen met nog 19 namen van gildebroeders. Alle namen gaan vergezeld van het huismerk van hun familie.
De beker moet omstreeks 1675 vervaardigd zijn, maar de naam van het gilde was niet bekend.
In het geschrift beschrijft de auteur hoe en wat hij heeft ontdekt. Het gilde waarvoor de beker is vervaardigd, is het O.L. Vrouwegilde te Emmerik en uit de kerkregisters van de Sint-Aldegundiskerk konden alle gezinnen van de gildebroeders gereconstrueerd worden.
Het gilde blijkt een hechte broederschap te zijn, want de leden en hun vrouwen treden over en weer bij elkaar als doopgetuige op.
Daarmee niet tevreden zocht de auteur zijn vondst meer relief te geven door onderzoek in het Stadtarchiv te Emmerik, het Hauptstaatsarchiv te Düsseldorf en het Rijksarchief te Arnhem. Het geheel is uitgegroeid tot een levendig brok geschiedenis, die speelt in Emmerik en omgeving.
Voor geïnteresseerden is dit werk een zeldzame parel in de genealogische literatuur, niet alleen vanwege de hieronder vermelde families die ter sprake komen en de transcripties van oude charters, maar ook vanwege de methode van onderzoek.

De gildebroeders:
1. Henrick Kuester, Ghilt-Meister
2. Joannes Ravensteyn Ghilt-Meister
3. Laemert Laemers, Stathalder
4. Ian Kemperman, Vendrich
5. Peter Gosens
6. Hermen Lepel
7. Hendrick van Dillen
8. Willem Gosens
9. Willem Lamers
10. Willem Coen
11. Ian Gall
12. Otto van de Ward
13. Peter Emmer
14. Ian Becker
15. Reiner Kuiter
16. Ian Huinick
17. Bernt Huinick
18. Jellis Sawaige
19. Ian van Kerpen
20. Bruno van Kerpen

John Thoben (in Old Ni-js nummer 41)


KASTELEN IN OOST-GELDERLAND

Op donderdag 25 november 1993 hebben wij als gastspreker ontvangen de heer Jan Harenberg. Naast een uitstekend spreker blijkt hij ook een goed schrijver.
Hiervoor hoeft u slechts kennis te nemen van de nieuwe uitgave in de serie 'Kleine Monumenten Reeks'. De spreker van onze novemberbijeenkomst heeft het boek de titel meegegeven 'Kastelen in Oost-Gelderland' [Walburg Pers, Zutphen].
In dit keurig verzorgde boekje vindt u nog eens op zeer overzichtelijke wijze de meest belangrijke kastelen in onze omgeving behandeld. Het is natuurlijk niet mogelijk in zo'n klein handzaam boekje al deze adellijke woningen te bespreken. U vindt hier een dertiental kastelen terug, o.a. Huis Bergh, de Kemnade en de Padevoort.
Per kasteel wordt eerst de bewoningsgeschiedenis besproken, waarna de bouwgeschiedenis aan de beurt komt.
De gewassen pentekeningen van de heer J.S. Thomassen zijn een zeer goede ondersteuning van de tekst. Het laatste gedeelte van het boekwerkjde wordt in beslag genomen door een routebeschrijving van twee (fiets)tochten langs al dit fraais.
Samenvattend kunnen wij stellen dat deze uitgave een goed gedocumenteerde en geïllustreerde gids is voor de kastelen in onze omgeving.

Jan Hoogakker (in Old Ni-js nummer 27)


DE STADSPLATTEGRONDEN VAN JACOB VAN DEVENTER

Uitgegeven in samenwerking met Canaletto en de Stichting tot bevordering van de uitgave van de plattegronden van Jacob van Deventer.
In map 6: Nederland: Gelderland (met kaart van 's-Heerenberg, toegelicht door John Thoben).
Vanwege de prijs (280 gld) in weinig bibliotheken aanwezig. Wel in het Streekarchief te Doetinchem en Bibliotheek Arnhem (Gelders Documentatie Centrum).


STROOMAFWAARTS. DE OUDE IJSSEL.
Bart Nijman: (Silvolde 1998)

Boek met tekeningen vanaf bron Oude IJssel tot Doesburg.
Onder andere in Bergh: Kemnade en Bluemershoeve in Wijnbergen,
Autosnelweg A18 over Oude IJssel. In voormalig gemeente Bergh: Sint Martinuskerk Wijnbergen.


HET ARCHIEF VAN HUIS BERGH (Schilfgaarde)

Het archief van het Huis van Oranje is in Nederland het grootste privé-archief. Het archief van Huis Bergh komt op de tweede plaats.

Mr. A.P. van Schilfgaarde heeft een inventaris gemaakt: 'Het archief van Huis Bergh' (negen delen bij N.V. Drukkerij G.J. Thieme, Nijmegen 1932). (Sommige provincies komen niet voor in het register van het boek: voor Drente zie o.a. Norg en voor Noord-Holland zie o.a. Amsterdam en Haarlem.)

Oostgelderse boerderijnamen die hierin vermeld staan, zijn opgenomen in de Boerderijenbibliografie van de Werkgroep voor Familie- en Boerderijgeschiedenis in Oost Gelderland (tijdelijk niet op te vragen).
Zodra deze uit is in boekvorm, zal daar melding van worden gemaakt op internet.

Hieronder staan de plaatsnamen vermeld die in de negen delen voorkomen. Inwoners van Oost Gelderland kunnen deze gemakkelijk raadplegen in de plaatselijke bibliotheken.
Overige belangstellenden mogen telefonisch via nummer 0314-652789 - dus niet via e-mail - eerst navragen of het zin heeft de negen delen via de eigen bibliotheek op te vragen.
Als er bijvoorbeeld maar één vermelding voorkomt, kan het wel telefonisch afgehandeld worden.

Plaatsnamen:

A
Aalten, Aam bij Elst, Aerdt, Abcoude, Afferden, Aken, Alphen N.Br., Alkmaar, Almen, Alphen, Amersfoort, Ammerzoden, Amsterdam, Andelst, Angeren, Angerlo, Anholt, Annaboog bij Driel (klooster), St Anthonis, Antwerpen, Apeldoorn, Arnhem, Arnhemmerbroek, Azewijn, Aspel, Asperden, Asten,

B
Baak, Babberich, Barlham (havezathe), Barneveld, Batenburg, Bathmen, Bedburg, Beek, Beesd, Beierlandt, Beinemerwaard, Bemmel, Bentelo, Bentheim, Bergh, Bergen in Henegouwen, Bergen op Zoom, Berlijn, Bethlehem (klooster bij Doetinchem), Betuwe, Beugen, Bienen, Bylandt, Bimmen, Boekholt = Bocholt, Bontebrug, Borghees, Borken, Borculo, Boxmeer, Braamt, Brabant, Bracht, Brambeke onder Terwolde, Breda, Breedenbroek, Bredevoort, Briemer, Broekhees, Bronkhorst, Brugge, Brummen, Brussel, Buren,

D
Deventer, Dichteren, Didam, Dieren, Dijk (Didam), Dinxperlo, Dixmuden, Dodewaard, Doesburg, Doetinchem, Donsbruggen, Doornenburg, Doorwerth, Dordrecht, Drempt, Driel, Duffelt, Duiven, Duurstede

E
Eerbeek, Egmond, Eibergen, Elburg, Eldrik, Elst, Elten, Emmerik, Epe, Esserden, Etten, Ewijk,

F
Friesland,

G
Gageldonck, Geesteren, Geldern, Gendringen, Gennep, Gent, Giesbeek, Goch, Goor, Gorinchem, Gorssel, Grave, Greffelkamp, Griethausen, Groenlo, Groesbeek, Groessen, Groningen, Groot Azewijn, Grubbenvorst, Guytshoeven, Gulik,

H
Haaksbergen, Haalderen, Haarlem, Haffen, Haldern, Halle bij Zelhem, Ham, Hamaland, Harderwijk, Hassent, Hatert, Havikkerwaard, Hedel, Heelweg, 's-Heerenberg, Heeswijk, Hamminkeln, Helmond, Hengelo (G), Hengevelde, 's-Hertogenbosch, Herveld, Herwen, Herwijnen, Hese, Heezen, Heteren, Hetter, Heusden, Hien, Hilvarenbeek, Hohesorge, Holthuisen, Homoet, Horstentiend onder Doornspijk, Houberg, Huissen, Hummelo, Hunten, Huthum,

I
IJsselhunten, IJsselstein, Ingen, IJzevoorde, Isselburg,

J
Jerusalem

K en C
Kalkar, Kampen, Castricum, Keeken, Keppel, Kerkwijk, Kessenich, Kesteren, Keulen, Kijfwaard, Kilder, Kleef, Kleve, Kniphees, Kollumerland, Kranenburg, Cuyck, Culemborg,

L
Laag-Elten, Lakemond, Lathum, Leegmeer, Leerdam, Lengel, Leuth, Leuven, Lienden, Liemers, Lijmers, Limburg, Lingen, Lobith, Loil, Loenen, Loerbeek, Lochem, Loon, Luik, Luxemburg,

M
Maasbommel, Maasbracht, Maashees, Maastricht, Maurik, Meddo, Mechelen, Meghelen, Mehr, Meurs, Michielsgestel, Millingen, Monnikhuisen, Montferland, Montfoort, Montfort (Limburg), Mullem, Munster, Nederbetuwe, Netterden, Niedermörmter, Niel, Nijmegen, Noordbeveland, Nordemp, Norg, Nunspeet,

O
Oene, Oer, Oosseld, Ochten, Ohé, Ommen, Oosterbeek, Oosterhout, Oosterwolde, Oost-Friesland, Oost-Indië, Ootmarsum, Ossenwaard, Oude IJssel, Oude Waal, Oud Zevenaar, Overbetuwe, Overijssel, Pannerden, Pannerdens Kanaal, Peel, Persingen, Pley, Praest, Putten,

Q
Qualburg,

R
Raesfeld, Rafelder, Randwijk, Rheden, Rees, Recklinghausen, Rhenen, Renkum, Rienderen, Rietberg (graafschap), Rykerswoert, Rijn, Rijsbergen, Rijssen, Ringenberg, Roermond, Rosendaal, Rothem, Rotterdam, Ruurlo,

S
Salland, Sambeek, Schadewijk (Didam), Silvolde, Sinderen, Sittard, Slangenburg, Sneek, Someren, Sonsbeck, Spa, Spalbeek, Spankeren, Spijk, Spijk (bij Andelst), Speelberg, Spoelberg, Stavoren, Steenderen, Stegeren, Stevensweert, Stockhorst (Ulft), Stokkum, Susteren,

T
Tecklenburg, Terborg, Terwolde, Tiel, Tielerwaard, Toldijk, Tolkamer, Tongeren, Tubbergen, Twenthe,

U
Ubbergen, Ulft, Urk, Utrecht,

V
Valburg, Valkenburg, Varnem, Varsseveld, Veldhunten, Velp, Velperbroek, Veluwe, Veluwezoom, Venderbos (onder Wisch), Venlo, Venray, Verwolde (huis), Vethuizen, Vier Heezen, Vierlingsbeek, Vinkwijk, Vlaanderen, Vlymen, Vollenhove, Vonderhorst (Silvolde), Voorst (Veluwe), Vorden, Vrasselt, Vreden,

W
Waaldijk (te Ochten), Waardenburg, Wageningen, Wachtendonck, Wanroy, Warbeyen, Warken, Warm, Warnsveld, Wassinck (goed onder Halle), Waverloo, Wehl, Weyer (huis bij Boxmeer), Well, Wellen, Wenekendonk, Werkendam, Werth, Wertherbruch, Wese, Wesel, Westendorp, Westervoort, Weurt, Wijk bij Duurstede, Wieken, Wyken, Wijnbergen, Wilhees, Winterswijk, Wisch, Wissel, Wissing (goed onder Ziek),

X
Xanten


Z
Zaltbommel, Zeddam, Zeeland, Zelhem, Zevenaar, Zevenbergen, Ziek, Zuid Holland, Zuidhollandse waard, Zundert, Zutphen, Zwolle,


ARCHIEF VOOR DE GESCHIEDENIS VAN HET AARTSBISDOM UTRECHT

Register inzake Bergh in het jaarboek (nr 1 t/m 73).

Als uitgangspunt zijn Berghse plaatsnamen genomen die genoemd worden in registers in de jaarboeken. Soms is een korte toelichting toegevoegd als hulpmiddel voor publicaties (in Old Ni-js etc).
Als Berghse priesters en andere religieuzen genoemd worden in de jaarboeken, zoals Smeenk en Thuis etc, zal dit t.z.t. vermeld worden in de rubriek 'Uit het Rijke Roomse Leven' in Old Ni-js als levensloop en kwartierstaat van betreffende religieuze gepubliceerd wordt.

Veel gegevens over 's-Heerenberg zijn verwerkt in Old Ni-js nummer 38, het themanummer over de Sint Pancratiuskerk. Daarom is er bij 's-Heerenberg nauwelijks een toelichting.


Cijfer voor horizontale streep = deel; na streep is bladzijde.

01-25
Bergh (Graafschap; oprichting kerspel Terborg)

01-68
Cleef en Bergh

01-27vv
Zeddam (de vikarie vh heilige kruis)

01-75
Zeddam (verslagen door de kerkelijke overheid in 1741 ingediend)

01-48,413
Wijnbergen (past Plasman)

01-72,74vv,154vv,159,290
's-Heerenberg

02-143,144,160
's-Heerenberg [naamlijst Hollandsche Zending]

02-148
Wijnbergen (Petrus Borgers, naamlijst Holl Zend)

02-406,435vlg
Wijnbergen, Kemnade (vd Heyden van Baak)

03-276
Moeshak [Harderwijk, Wijnbergen wordt niet genoemd]

04-116/147
Naamlijst pastoors Hollandsche zending, vervolg van deel II blz 160

04-118,122,136,189
's-Heerenberg

04-121,134,136,139,141
Wijnbergen

04-189
's-Heerenberg

05-79
's-Heerenberg

06-114
Wijnbergen, Kemnade (het oud-adellijk geslacht Van Doetinchem; zie ook dl II blz 434)

08-90,91,162,403,406
Zeddam

08-157vv,161,162,323,397,405vv
's-Heerenberg

08-161
Wijnbergen

10-36
's-Heerenberg, Aartspriesterschap (pastores: Arentse)

10-36
Zeddam (pastores: Wanners)

10-88
Wijnbergen (kapl Timans elders benoemd)

10-211
Lengel

11-211
's-Heerenberg

12-89,97
's-Heerenberg

15-458
's-Heerenberg

16-193vv
's-Heerenberg

18-195,262,290,306,453
's-Heerenberg

18-321,454
Beek

19-103
Zeddam (Verhoef, kapl; onderwerp Kerspel Olst)

19-124
Zeddam (Eulink, kapl [Olst] )

19-128
Zeddam (GEDICHT door kapl Eulink [Olst] )

19-122
Wijnbergen (Wilh Vos, kapl [Olst] )

21-3v
Zeddam

22-54
Zeddam

22-128
's-Heerenberg

23-256
's-Heerenberg

24-265
Azewijn

24-294
's-Heerenberg

25-145
Kemnade, Wijnbergen (terloops genoemd: familie Van Doetinchem)
25-306
Wijnbergen (past Huybers)

25-306
Zeddam (past Werneri)

26-77
's-Heerenberg

27-15
's-Heerenberg

28-361
Berg (Huis Bergh; geschiedenis rk Zutphen)

28-412
Wijnbergen (kapl H.H. Nieuwenhuis geb Ulft)

30-293,295
's-Heerenberg

31-39,41,127
's-Heerenberg

31-40
's-Heerenberg, Wijnbergen, Zeddam [past Baal]

31-40
Franciscus Cremer *Ossenwaard: 's-Heerenberg & Wijnbergen

32-180
Berg

32-184,192,210,213
's-Heerenberg

34-410
Azewijn

35-204,218
's-Heerenberg

35-211,220,221,274
Zeddam

36-209
's-Heerenberg

deel 37 blz 3 - 113
H.W. van Soest: Zeddam en Azewijn [in nr 58 aanvulling op Azewijn]. Specificatie hierna:

37-24,25
De kapel te Wijnbergen

37-3 vlgg
Azewijn, Zeddam

37-3,4,13
Vethuizen

37-4,51,82vlg,91,275
Berg

37-13
Kilder,

37-13vlg
Lengel

37-5,10,13
Sydehem

37-13,24vlg,34,45,58,69,74,78,83,
Wijnbergen

37-13,25,34
Braampt

37-13,16vlg,28vlg,30vlg,47,49,55,60vlgg,68,87,101,102,112
's-Heerenberg

37-46,84
Beek

37-83
Padevort

38-8
Zeddam

38-321vlgg
's-Heerenberg

39- 1/165
R.G.R. Smeets: Aartspriester Gerrit van Nooy [wilde seminarie weghebben uit 's-Heerenberg]

39-3,55,64vlgg,94,123,150,
's-Heerenberg

39-446
Wijnbergen (relieken)

39-452
Zeddam (em.past A.J. Jansen overleden)

39-468
's-Heerenberg (Van de leestafel: Revue Belge de Numismatique 1912)

40-319
Zeddam (Johan Knyest, 1576)

40-433
Zeddam (B. Jongerius kapl)

40-355
Azewijn (H. Meurs)

40-358
's-Heerenberg (seminarie)

40-418
Wijnbergen (pastoors uit de Katholiek XX)

41-63
's-Heerenberg (Boermans kapl)

41-197
's-Heerenberg (Nogmaals Johan van Esseren)

41-83
's-Heerenberg (Heerschop)

41-410
's-Heerenberg (kapl Akkerman benoemd)

41-410,412
Kilder (past Welling, past Bluemers+)

41-414
Beek (kerkconsecratie)

41-420
Van de leestafel (Geldersch volksblad 1917)

42-82
's-Heerenberg [uitdrukking capitulaerheren alleen in Tiel en s-Heerenberg gevonden door auteur]

42-392
Kilder, Wijnbergen [toediening vormsel]

43-247
Eene lijst van staties uit het midden der 18e eeuw

43-113
Pastorieen, Vicarien en de Custerijen staande tot de collatie van de Graven van den Berge

43-115
Pastoraat van 's-Heerenberg enz

43-57,113,115,247
Zeddam

43-113
Bergh

43-114,343
Azewijn [past Overwijn & Staal]

43-115,117,247
Heerenberg

43-247
Beek

43-345
Wijnbergen [A. Dorresteijn overleden, em.past]

deel 44 blz 105-128:
J.S. van Veen: Rooms-Katholieke Geestelijkheid in Gelderland

deel 44 blz 348
mutaties geestelijkheid

deel 44 blz 356
toediening vormsel

44-114
Berg

44-114,128,348,356
Zeddam

44-114,356
's-Heerenberg

44-310
's-Heerenberg seminarie

44-356
Azewijn, Beek

44-364
Wijnbergen van de leestafel (vd Heijden)

45-204,209,218
Wijnbergen XXXXV

45-356
Zeddam

45-357
's-Heerenberg

45-367
Bergh

46-15
Beek

46-374,379
's-Heerenberg

46-379
Azewijn, Beek, Zeddam

47- 1-126?,294
's-Heerenberg

47-46,53,107,281vlg,285
Zeddam

47-290
Kilder, Wijnbergen

48-348
Azewijn

49- 1-15,355
's-Heerenberg

49-355
Wijnbergen

50-355,367
's-Heerenberg

50-365
Lengel

50-414
Kilder

50-422
Zeddam

52-261/290
J.S. van Veen: Bijdragen tot de kerkelijke geschiedenis van 's-Heerenberg

52-267,271
Zeddam

52-261/290 passim
's-Heerenberg

52-303
Beek (mutaties geestelijkheid)

52-305
Heerenberg (mutaties geestelijkheid)

52-311
's-Heerenberg, Azewijn, Kilder, Wijnbergen, Zeddam (toediening vormsel dekenaat Terborg)

52-312
Beek (vormsel dekenaat Zevenaar)

53-111,113
Kilder (Welling+, Nijrolder volgt op)

53-112
Beek (kapl Krabbenborg)

56-116
's-Heerenberg

57- 3
Beek

57-17,414
's-Heerenberg

57-35
's-Heerenberg

58-98
Wijnbergen (past v Vleuten+)

58-101,108
Beek (past Preyers, past Cremer)

58-106,107
's-Heerenberg (prof Versteeg, H.P. Jansen)

58-110
Zeddam (Math Herfkens +30-8-1846)

58-232/268
Carel Bloemen: De kerk te Azewijn [aanvulling op nr 37]

58-232/268
Azewijn

59-270/299
H.Mosmans CssR: Iets over het kapelwezen in de middeleeuwen

59-283,285
Azewijn (zie titel hiervoor)

62-149
Beek, 's-Heerenberg, Zeddam

62-164,179,183,184,196,357,365
's-Heerenberg

64-328
's-Heerenberg

64-347
Beek

67- 6
Beek, Wijnbergen

67-169
's-Heerenberg

68-263
's-Heerenberg

70-228
's-Heerenberg

71-81
Wijnbergen

71-225,240-242
's-Heerenberg

71-240
Zeddam

72-15,31,87,88,138,199
's-Heerenberg

72-198
Beek

72-199
Azewijn, Kilder, Wijnbergen, Zeddam

72-199
Braamt

73-1 t/m 158
A.G. van Dalen: De protestantisering en recatholisering tussen Rijn en Oude IJssel. Specificatie hierna:

73-137 en 138
Bergh (Beek, Heerenberg, Wijnbergen, Zeddam)

73-1/158passim
's-Heerenberg

73-18 etc
Zeddam

73-28,37,68,133
Beek

73-244
Azewijn (kerkconsecratie 1952)

73-255
Zeddam (Overzicht lit: gedenkboek Van Heek)

NOSTALGISCHE ACHTERHOEK

Door Herman Peppelman (Varsseveld 1998).
Boek met tekeningen, onder andere Montferland blz 46-47 en gemeentehuis te 's-Heerenberg blz 59.

Zwarftochte dur de Liemers, Bargh en Grensstreek

Van Harman (Westervoort 1997)
tekeningen Gelderlander gebundeld

Byvanck blz 24
Kilder blz 26
Braamt blz 27
Zeddam blz 28
Padevoort blz 29
Vethuizen blz 30
Peeske blz 31
Montferland blz 32
Stokkum blz 33
's-Heerenberg blz 34
Lengel blz 35
Azewijn blz 36
© 2000 Heemkundekring Bergh, info@heemkunde.nl - Design, realisatie en hosting: Montferland Media Studio