Berghse Bevolking - Personen - Biografieën

ANTONIUS VAN HET VARKEN

Eén van de heiligen die het er goed heeft afgebracht bij de ballotagecommissie van de katholieke Kerk en zich op 17 januari heeft weten te handhaven op de kalender is Antonius Abt, ook wel Sint Antonius de Eremiet genoemd. Niet te verwarren met Antonius van Padua die eveneens de opruimwoede bij de katholieken heeft overleefd en die 13 juni op de kalender staat. Deze laatste wordt te hulp geroepen als men iets niet kan vinden, behalve als men de kluts kwijt is, want dan wordt er een psychiater bijgehaald.

Antonius Abt stond de laatste tijd nogal in de belangstelling bij de Heemkundekring Bergh. Allereerst was er het boek over het Gasthuis Sint-Gertrudis, samengesteld door leden van de Heemkundekring. Daarin staat op blz 45 een foto met de pastoor van de Sint-Antoniuskerk te Madrid die een 'Tunnisvarken' zegent. Tunnis of Teunis zijn enkele roepnamen die afgeleid zijn van Antonius. Ook de varkenshoeder van het Gasthuis had de zorg voor de Tunnisvarkens. Zij werden door de gemeenschap vetgemest en het geslacht belandde in de gasthuiskeuken.
Wat Antonius de Eremiet met varkens van doen heeft staat te lezen in een artikel door John Thoben in het programmaboekje dat gemaakt werd ter gelegenheid van het eerste lustrum van de samenwerking Euregio Rhein - Rijn Waal in 1993. De Broederschap van het St. Antoniusgilde te 's-Heerenberg organiseerde toen de Gilde Dagen. "Sint Antonius leeft van omstreeks 250 tot 356; het grootste deel van zijn leven woont hij als kluizenaar in de Lybische woestijn. Hij zou nooit zo populair geworden zijn, als in 1095 in Zuid-Frankrijk niet de Orde van Sint-Antonius zou zijn gesticht. De monniken van Sint-Antonius, Antonieters genoemd, stellen zich tot taak pelgrims te verzorgen en mensen met huidziekten te verplegen. Zij hebben volop emplooi, want in de middeleeuwen wordt er gepelgrimeerd bij het leven en het krioelt van de pestlijders, op het platteland en vooral in de steden. Pestepidemieën breken bij vlagen door heel Europa uit en eisen duizenden en duizenden, ja miljoenen slachtoffers. De Antonieters verrichten hun werken van barmhartigheid met liefde en toewijding en om daar een vergoeding tegenover te stellen krijgen zij in stad en land het privilege om overal vrij varkens te weiden. Hun patroon krijgt dan ook de naam Sint-Antonius-van-het-Varken en hij wordt afgebeeld met een varken aan zijn voeten en met een bel in de hand: pestlijders moeten namelijk met een bel klingelen om hun medemensen te waarschuwen".

De tweede keer dat er bij de Heemkundekring aandacht besteed werd aan Antonius Abt was tijdens de Hobby-avond in de Theeschenkerij van Huis Bergh in oktober. André van den Bosch en Frans Hesseling, respectievelijk Gilde-secretaris en 2e voorzitter van het St.Antoniusgilde in 's-Heerenberg vertelden over de geschiedenis en de huidige toestand van hun gilde, dat genoemd is naar Antonius Abt. Eveneens werd het vendelzwaaien en zijn betekenis door beide heren behandeld, waarover t.z.t meer te lezen zal zijn in Old Ni-js, het lijfblad van de Heemkundekring Bergh.

Uit Montferland Nieuws van 16 januari 2001

<- Terug naar index biografiën