HET LOO Hieronder staan enkele artikelen uit Old Ni-js over Het Loo (Braamt-Kilder). Qua volgorde is rekening gehouden met de tijd waarin het speelde en niet met de datum van publicatie. KASTEEL 'HET LOO' EN HET BEGIN VAN HET EINDE (1835) Wie van de Braamtse heuvels in de richting van de Oude IJssel kijkt, zal ongetwijfeld willen erkennen dat daar, tussen vele fraaie huizen verspreid in een ruimte van landelijkheid, nog best een plaatsje is waar een kasteel niet zou misstaan. Maar helaas is er van het mooie kasteeltje dat er ooit heeft gestaan, niet meer overgebleven dan enkele welvingen in het landschap: littekens die verwijzen naar de plaats op het Loo waar ooit de sloopoperaties hebben plaatsgehad. In het boek 'Bergh, Heren, Land en Volk' <1> wordt verhaald dat de sloop in etappes is uitgevoerd: in 1856 zou het huis zijn gesloopt en de toren pas een jaar of vijftig later. Dat klopt niet helemaal, want ik ben zelf gestuit op een notariele akte uit 1835 <2>, waarin verslag wordt gedaan van een verkoping 'ten huize van Jan Willemsen, bouwman op het Loo onder Kilder, waar werd overgegaan tot de publieke verkoop van eenigen afbraak en staande boomen en akkermaal'. wie de kopers waren, welke maatschappelijke rol zij vervulden en waar zij woonden, blijkt uit onderstaand enigszins ingekort verslag van de verkoping. -Vier kelderribben, een kapgebinte en twee stijlen. Kooper Engelbert varwijk, timmerman te Zeddam ƒ8,00 -Drie balken. Kooper Jan Berendsen, eigenwerk doende te Speelberg op het Pruisische woonachtig ƒ17,50 -Twee balken, vijftien ribben en dertien glasvensters. Kooper Bernardus Welling, Jagtopziener te Wehl woonachtig ƒ18,25 -Twee stijlen. Kooper Willem Harmsen, eigenwerk doende te Beek woonachtig ƒ2,75 -Vijftien ribben. Kooper Gerhardus Kaaken, pottenbakker te Wehl woonachtig ƒ3,75 -Een partij brandhout. Kooper Hendrik Kelderman, dagloner te Wehl woonachtig ƒ4,50 -Elf ribben. Kooper Jan Valé, zadelmaker te 's-Heerenberg woonachtig ƒ4,00 -Twee ramen. Kooper Grades Hongerkamp, eigenwerk doende te Vethuizen woonachtig ƒ9,50 -Enig ijzer. Kooper Peter Lestrade, koperslager te Wehl woonachtig ƒ2,75 -De afbraak van de stenen der fundamenten van het kasteel gezamentlijk in massa verkocht wordende met verplichting om den grond verder te slegten en gelijk te maken en zulks vóór den eersten November dezes jaars, als wanneer de stenen van de plaats moeten vervoerd wezen. Kooper Antoon Jansen, metselaar te Zeddam ƒ30,00 -Twee ijzeren kroonen. Kooper Evert Borneman, smid te Digteren woonachtig ƒ2,75 Staande boomen die voor den eersten November dezes jaars moeten gerooid en van de plaats vervoerd wezen. -Een perceel boomen. Koopers Jan Hendrik Dunk, Jan Engelberts, allen dagloners en te Vinkwijk woonachtig ƒ11,25 -Een perceel. Koopers Gerrit Kaak, bakker te Zeddam, Hendrik Veldman, dagloner en Hendrik ter Voert, landbouwer, beide te Wijnbergen woonachtig ƒ7,25 -Een perceel. Koopers Willem Tempel, dagloner, en Jan Willemsen, landbouwer op het Loo, beide onder Kilder woonachtig ƒ6,25 -Een perceel. Koopers Grades Snitzelder [Schnitzler], dagloner, Gerrit Kaak, bakker, beide te Zeddam woonachtig ƒ12,50 -Een perceel. Koopers Albert Brunenberg, Evert Nijland en Hendrik ter Voert, allen landbouwers te Braamt woonachtig ƒ6,50 -Een perceel. Koopers Willem Joling, schoenmaker te Zeddam, Manes Tomassen, landbouwer te Kilder, en Derk Keurntjes, dagloner ƒ6,50 -Het dennen en akkermaal om de gracht moet voor den twintigsten april aanstaande vervoerd wezen. Koopers Hendrik ter Voert en Albert Brunenborg, beide reeds genoemd ƒ8,75 -Dennen in het Sterrebosch binnen de gracht. Koopers Evert Poelhuis, horlogemaker, en Hendrik Berendsen, schoenmaker, beide te Zeddam, en Bernardus Kunst, eigenwerk doende te Wijnbergen woonachtig ƒ13,00 -Vier kerseboomen, een pereboom en twee heesters in den tuin die binnen acht dagen moeten vervoerd wezen. Koopers Bart Menting, timmerman, Willem Lucassen, landbouwer, en Engelbert Jene, jager, allen te Kilder woonachtig ƒ16,00 -Zes kastanjeboomen in massa. Koopers Gradus Pliesterhof, klompenmaker, hendrik Kersjes, tapper, en Steven Stark, landbouwer, allen te Didam woonachtig ƒ42,25 Waarmede de verkooping is afgeloopen, en is na gehouden beraad aan de bieders voor de bij ieder perceel uitgedrukte koopsommen, de koop geaccordeerd en toegeslagen, welke koopers en borgen ook dezen koop en borgtocht hebben geaccepteerd en aangenomen, bedragende uit den geheelen verkoop de somma van twee honderd vier en dertig guldens ƒ234,00 10% ƒ 23,40 ------- ƒ257,40 ---------- Wij zijn een kapgebint tegengekomen en ook fundamenten van het kasteel en die zouden er op kunnen duiden dat een compleet gebouw werd gesloopt. De mededeling dat het kasteel in 1856 is afgebroken, berust dus kennelijk op een vergissing. In ieder geval kunnen wij zeggen: Wat Braamt betreft: dat blijft gewoon mooi. Wat het kasteel betreft: het is mooi geweest. Fons Keurntjes (Old Ni-js 33) <1> A.G. van Dalen e.a.: Bergh, Heren Land en Volk. Nijmegen 1979 <2> Rijksarchief Arnhem. Notariele acten: Notaris De Both 's-Heerenberg d.d. 31 Maart 1835 acte nr 339 #################### HET LANDGOED "HET LOO" TE KILDER geveild op 15 en 29 September 1920 Het oude goed "Het Loo" kwam omstreeks 1635 in handen van de Berghse landdrost Walraven van den Steenhuys, die zich heer van Oploo noemde naar een voorvaderlijk bezit in het land van Cuyck. Hij bouwde op nr 215 een stenen huis met torentje, noemde dit Oploo of Loo en beschouwde het als een havezathe. In het Berghse verpondingscahier bleef men het echter Arend Sommelingsgoed noemen naar de eerste pachter in 1625. Ziedaar het begin van Het Loo. In de 19e eeuw werd het niet meer bewoond en kwam het in verval. In 1856 werd het prachtige huis afgebroken, de toren is er nog blijven staan tot in het bedgin van deze eeuw. De boerderij ernaast heet nog steeds 't Loo en is sinds 1920 eigendom van Huis Bergh. In september 1920 was de openbare verkoping van het landgoed "het Loo" te Kilder als volgt: OPENBARE VERKOOPING van HET LANDGOED "HET LOO" TE KILDER. Ten overstaan van: Notaris H.G.N. VAN ROMUNDT te Didam zal op Woensdag 15 September 1920, bij inzet, en Woensdag 29 September 1920, bij toeslag, telkens des voormiddags 11 uur ten herberge van J.C. TEUNISSEN te KILDER, voor de familie v. NISPEN tot SEVENAER, worden overgegaan tot openbare verkooping van: A. Het landgoed "het Loo" te Kilder groot 35.22.36 H.A. B. Diverse percelen bouwland te Kilder en in Loerbeek groot 5.83.67 H.A. C. Bouw- en weiland in "de Sleeg" tusschen Kilder en Wijnbergen groot 24.66.53 H.A. D. Weiland onder Wehl groot 10.37.60 H.A. E. Bosch- en boschgrond, nabij Bergenbosch groot 47.16.50 H.A. VOORBEHOUDEN WORDEN: a. de beuken en andere opgaande boomen in "de Laan" van den Grintweg naar "het Loo"". b. negen stuks beukenboomen aan den weg ten N.O. van perceel I "het Loo". c. de opgaande boomen (eiken, lariksen, fijne dennen, beuken enz.) op perceel I "het Loo". d. het dennenhout op perceel IX bij "het Loo". e. het dennenhout op het Oostelijke deel van perceel XI bij "het Loo". UITWEGEN. Het Noord-Westelijk gedeelte van de Laan op "het Loo" moet als weg blijven liggen ter breedte van 5 meter, ten behoeve van alle aan de Laan grenzende perceelen, alsmede van de perceelen XII en XIII. Perceel III bij Bergenbosch moet uitweg verleenen ten behoeve van perceel II aldaar. AANVAARDING. Perceel I tot en met VIII, XIII, XIV, in genot der huur sedert 24 December 1920, zijnde die perceelen verhuurd tot 24 December 1923, met uitzondering van het gedeelte van perceel I voor zooveel dit met opgaand hout bezet is, zijnde dat gedeelte te aanvaarden na vervoer van het hout, uiterlijk 1 April 1921. De Laan, perceel IX en het Oostelijk deel van perceel XI na vervoer van het hout uiterlijk 1 April 1921, het Westelijk deel van perceel XI en de percelen X, XII dadelijk. Perceelen I tot en met VIII bij Bergenbosch dadelijk met bemerking, dat van de perceelen II en II[?] aldaar een gedeelte ter grootte van 1 hectare 40 aren tot Kerstmis 1921 is verhuurd aan W. Willemsen en B. Wassink. Van het bouwland in pacht bij G.J. Willemsen moet deze bij eindiging der huur, zijnde 24 December 1923, 2/3 gedeelten met winterkoren bezaaid opleveren tegen genot van 1/3 gedeelte. BETAALDAG De betaling der koopsommen moet geschieden vóór of uiterlijk 1 April 1921. A. "HET LOO". Perceel I. Bouwplaats "het Loo" bestaande in een huis met achterhuis, schuur tuin, boomgaard, weiland en boschgrond, groot 11.01.18 H.A. Te aanvaarden: het gedeelte waarvan het hout wordt voorbehouden, na vervoer van dat hout, uiterlijk 1 April 1921 overigens in genot der huur sedert 24 December 1920, als zijnde verhuurd gedeeltelijk aan G.J. Willemsen en gedeeltelijk aan B. Kelderman tot Kerstmis 1923, (huis tot 1 Mei 1924). De kooper zal van de huurpenningen genieten ƒ. 245,22. Perceel II Bouwland grenzend aan het voorgaand perceel groot 2.75.96 H.A. Te aanvaarden in genot der huur sedert 24 December 1920; zijnde dit perceel verhuurd aan G.J. Willemsen tot 24 December 1923. De kooper zal van de huurpenningen genieten ƒ. 65,-- per jaar. Perceel III Bouwland grenzende aan het voorgaande perceel groot 1.27.93 H.A. Te aanvaarden als perceel II. Aandeel des koopers in de huurpenningen ƒ. 40,-- per jaar. Perceel IV Bouwland in pacht bij W. Engelen tot 11 November 1923 voor ƒ. 35,-- 's jaars, groot 1.28.10 H.A. Te aanvaarden in genot der huur sedert 11 November 1920. Perceel V Bouwland in pacht bij G.J. Willemsen en Th. Elshof tot 24 December 1923, groot 1.38.20 H.A. Te aanvaarden in genot der huur ad ƒ 35,-- 's jaars, sedert 24 December 1920. Perceel VI Bouwland in pacht, als perceel V, groot 30 aren. Te aanvaarden in genot der huur ad ƒ. 9,-- 's jaars, sedert 24 December 1920. Perceel VII Bouwland in pacht bij W. Willemsen en J. Wassing tot 24 December 1923 ad ƒ. 60,-- 's jaars, groot 1.91.29 H.A. Te aanvaarden in genot der huur sedert 24 december 1920. Perceel VIII Bouwland in pacht bij de Wed. U. Hunting tot 24 December 1923 ad ƒ. 30,-- 's jaars, groot 1.11.00 H.A. Te aanvaarden in genot der huur sedert 24 December 1920. Perceel IX Boschgrond gelegen aan den grintweg, groot 3.00.00 H.A. Te aanvaarden na vervoe4r van het hout, doch uiterlijk 1 April 1921. Perceel X Bosch, grenzend aan het volgende perceel groot 2.34.00 H.A., dadelijk te aanvaarden. Perceel XI Bosch grenzend aan het voorgaande perceel groot 3.32.00 H.A. Te aanvaarden: Het Westelijke deel dadelijk en het Oostelijke deel na vervoer van het hout, doch uiterlijk 1 April 1921. Perceel XII Boschgrond, ten Zuiden der perceelen X en XI, groot 3.63.00 H.A., dadelijk te aanvaarden. Perceel XIII Bouwland, in pacht bij B. van Vliet tot 11 November 1923 ad ƒ. 3,92 per jaar groot 15 aren. Perceel XIV Bouwland naast "het Loo" in pacht bij Th. Jansen, G. Lucassen en G.J. Bosman, tot stoppelbloot 1923, groot 84 aren. Te aanvaarden in genot der huur ad ƒ. 30,-- 's jaars, sedert 1 November 1920. Perceel XV Bouwland annex het voorgaand perceel en verhuurd als voren groot 0.90.70 H.A. Te aanvaarden in genot der huur ad ƒ. 31,05 als voren. .-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-. Wie de kopers waren weten wij niet, zij wonen zeker in Braamt of in de omgeving. Het landgoed is verdwenen. Gerrie Bisselink (Old Ni-js 4) Bronnen: -Ben Herfkens in: Bergh, Heren, Land en Volk, 1979 Nijmegen. blz 492, 493 en 495. -De veilingscatalogus van de Openbare Verkooping van het landgoed "het Loo" te Kilder. #################### HET LOO EN BOUWHOF DE HEIDEKAMP Uit Bergh, Heren Land en Volk blz 492 en 493 [met enkele aanvullingen/correcties] 215 Het Loo 1625 Arend Sommeling 1633-1647 Walraven van den Steenhuys 1647-1680 Burgemeester Bruins 1681-1696 Christoffel Rademaecker, schepen van Emmerik 1697-1707 Erven Rademaker 1707-1723 Coenr Conradi tr Isabella Rademaker 1723-1744 Ernst Wolfgang Conradi, zv Coenr Conradi 1744-1750 P.C. van Marle, landdrost van Bergh 1750-1780 Johan van Marle, landschrijver 1780-1815 Christiaan van Marle, resp diens weduwe 1816 Gekocht door Frederik Sanders, rentenier-landbouwer met veel bezit in Bergh, o.a. Groot-Vethuizen 1817-1828 Eigendom van H.A. van der Renne, burgemeester van Elten; daarna van diens schoonzoon Michiels van Kessenich. 216 Bouwhof 'De Heidekamp' Behorende bij 't Loo 1625 Arend te Buckens 1676-1701 Jan Verstegen 1702-1707 Gerrit Verstegen 1707-1710 Derk Rouwen 1711 Peter Rouwen 1726 Jannis Peters 1750 Hendrik Kersjes en zijn zoon Gerrit (zie Old Ni-js 16: lijst veepest in 1769) Henderina Rosen, weduwe van Gart Kersjes hertr 1796 Gerrit Kobessen [familie wordt zowel onder Kilder als Braamt genoemd] 1817-1857 Jan Willemsen, tr 1) Gerarda Sanders tr 2) Gerharda Roos 1857-1914 Gerhardus Willemsen tr Hendrina Huberta Thus 1914-1938 Gerhardus Johannes Willemsen © 2002 Heemkundekring Bergh, info@heemkunde.nl - Design, realisatie en hosting: Montferland Media Studio